Ardaloedd y Llechi

Mae llechi gafodd eu rhwygo o fryniau Gogledd Cymru wedi darparu deunydd toi ymarferol a pharhaol ers cyfnod y Rhufeiniaid. Cafodd Prydain y chwyldro diwydiannol ei doi gan lechi Cymru. Felly hefyd nifer helaeth o adeiladau pwysig ym mhedwar ban byd. Wnaeth yr un diwydiant carreg arall ddominyddu marchnadoedd y byd fel llechi Cymru.

Fe wnaeth y chwarelwyr siapior tirwedd ble roeddyn nhwn byw. Cafodd y chwareli enfawr ar tomeni llechi eu ffurfio gan eu sgiliau au gwaith caled mewn amgylchedd creulon. Dyma sydd erbyn hyn yn cynnal y diwydiant chwarelyddol modern a dynamig yng Ngogledd Cymru.

Y chwarelwyr au teuluoedd wnaeth ffurfio diwylliant Eryri. Mae trefi a phentrefi hanesyddol yn parhau in hatgoffa or ymdrech i greu ffordd newydd o fyw  ac o gadwr gorau or hen ffordd.  Mae eu capeli, eglwysi, llyfrgelloedd ag ystafelloedd cyfarfod yn adrodd hanes eu ffydd, eu cariad at addysg a llenyddiaeth a cherddoriaeth. Mae tai enfawr a gerddi perchnogion y chwareli yn parhau i fod yn dystiolaeth or cyfoeth gafodd ei greu gan y diwydiant.

Roedd y rheilffyrdd enwog adeiladwyd i gysylltu'r chwareli ar un adeg yn denu peirianwyr o bob cwr or byd i ryfeddu atynt au hatgynhyrchu dramor. Erbyn heddiw mae nhw ar eu newydd wedd yn cludo twristiaid.

Maer tirwedd yma yn un byw ac yn un hanesyddol, yn lecyn bywiog ble mae ddoe yn cwrdd  heddiw. Mae diwylliant cadarn a iaith hynafol yn parhau ar waith yn chwareli Eryri.