Yr Enwebiad

Gwyliwch ein fideo...

 Mae treftadaeth ddiwydiannol yn rhan bwysig o hanes Cymru. Mae’r diwydiant llechi yn nodwedd eiconaidd o Ogledd Cymru, ac o genedl y Cymry drwyddi draw, gan chwarae rhan  tu hwnt o bwysig o safbwynt ffurfio y tirlun cymdeithasol ac economaidd yma. Mae cynnyrch y diwydiant yn cynrychioli un o’r deunyddiau adeiladu mwyaf cyffredin o un ffynnhonell sydd i’w ganfod ar bob cyfandir. Heb os, llechi Cymru ‘wnaeth doi byd y 19eg ganrif’.

Nid llechi yn unig gafodd eu hallforio. Roedd chwareli Gwynedd yn allforio eu gweithwyr, eu sgiliau, eu gwybodaeth a’u technoleg i chwareli eraill ym mhedwar ban byd, gan yn eu tro, ddysgu oddi wrthynt hwythau a’u diwydiannau. Roedd y rheilffyrdd cul yn rhan hanfodol o system drafnidiaeth y diwydiant ac fe gafodd eu llwyddiant a’u cynllun eu hefelychu ar hyd a lled y byd.

Ym Mehefin 2010, ar ran ystod o randdeiliaid, fe wnaeth Cyngor Gwynedd gyflwyno cais llwyddianus i Adran Diwylliant, y Cyfryngau a Chwaraeon San Steffan er mwyn cynnwys y diwydiant ar restr betrus y DU o Safleoedd Treftadaeth y Byd oedd i’w gyflwyno i UNESCO. Cafodd y rhestr yma ei chyflwyno yn ffurfiol i UNESCO yn Ionawr 2012.

Mae’r broses o ddatblygu cais llawn ar gyfer enwebu lleoliad yn Safle Treftadaeth y Byd yn un hir, llafurus ac o bosib yn un drud iawn, a hyd yn oed wedyn dim ond 50% o’r ceisiadau gaiff eu cyflwyno i UNESCO sydd yn debygol o lwyddo.