Yr Enwebiad

Gwyliwch ein fideo...

Mae treftadaeth ddiwydiannol yn rhan bwysig o hanes Cymru. Mae’r diwydiant llechi yn nodwedd eiconaidd o Ogledd Cymru, ac o genedl y Cymry drwyddi draw, gan chwarae rhan  tu hwnt o bwysig o safbwynt ffurfio ein tirlun cymdeithasol ac economaidd yma. Mae cynnyrch y diwydiant yn cynrychioli un o’r deunyddiau adeiladu mwyaf cyffredin o un ffynnhonell sydd i’w ganfod ar bob cyfandir. Heb os, llechi Cymru ‘wnaeth doi byd y 19eg ganrif’.

Nid llechi yn unig gafodd eu hallforio. Roedd chwareli Gwynedd yn allforio  gweithwyr, eu sgiliau, eu gwybodaeth a’u technoleg ledled y byd eraill, gan yn eu tro, ddysgu oddi wrthynt hwythau a’u diwydiannau. Roedd y rheilffyrdd cul yn rhan hanfodol o'r diwydiant ac fe gafodd eu llwyddiant a’u cynllun eu hefelychu ar hyd a lled y byd.

Ym Mehefin 2010, ar ran ystod o Partneriaid y Prosiect, fe wnaeth Cyngor Gwynedd gyflwyno cais llwyddianus i Adran Diwylliant, y Cyfryngau a Chwaraeon San Steffan er mwyn cynnwys y diwydiant ar restr betrus y DU o Safleoedd Treftadaeth y Byd oedd i’w gyflwyno i UNESCO. Cafodd y rhestr yma ei chyflwyno yn ffurfiol i UNESCO yn Ionawr 2012.

Ym mis Hydref 2018, cyhoeddwyd mai Enwebiad Safle Treftadaeth y Byd Tirwedd Llechi Gogledd Orllewin Cymru  fyddai'r cais nesaf i gael ei gyflwyno i UNESCO gan y DU.